e-Peygamber Efendimizle (sav) İlk Görüşme 

Bir gün Selmân, (r.a.) bahçede sahibinin işinde çalışmakla meşguldü. Sahibinin bir akrabasının, öteden söylene­rek geldiğini gördü: “Allah belasını versin! N’oldu, biliyor musun?” Selmân’la (r.a.)  sahibi dikkat ke­sildiler, “N’oldu?” dedi, “Mekke’de peygamber olduğunu söyleyen bir adam var ya, kalkmış, buraya gelmiş. Kuba’da Evs ve Hazrec kabilesi de dahil olmak üzere bir sürü kalabalık, etrafına toplanmış, anlattıklarını dinliyordu. Bun­dan böyle bize huzur yok!” diye cevap verdi. Selmân, (r.a.)  hummaya tutulmuş hasta gibi titredi. Ürpertiyle yığılıp kaldı. Sahi­binin kollarına düşüyordu nerdeyse. “Ne dedin, ne dedin?” diye heyecan ve hayretini, sevinç ve neşesini gizleyemedi. Köle olduğunu unutmuştu. Sahibi “sana ne” sen bir kölesin, git işine bak diye dayak attı. Selmân (r.a.)  hiçbir şey hissetmiyordu. Akşam hava kararınca gizlice Kuba’nın yolu­nu tuttu. Re­sû­lul­lah’ın huzurundaydı ar­tık. Son Peygambere kavuşma hasretiyle baba servetini, dünya rahatını terk edip diyar diyar dolaşarak Medine’ye ulaşan bir iman eriydi. Selman (r.a.), Efendimizi (sav) araya araya gelen bir köleydi. Medinede Kuba’da müslüman olduğunda 40’ lı yaşlarda olduğunu söylüyor sahabe efendilerimiz.

f- Müslüman Oluşu

Söylenen alametleri onda bulacak mıydı? Rahibin ona söylediği Peygamberlik ölçülerini onda görebilecek miydi? Kimseye bir şey diyemiyordu. Ama gönlü mutmain olmak istiyordu. Bunun için biriktirdiği hurmaları yanına alıp gelmişti. Allah Resulünün (sav) huzuruna vardı ve “Sizin salih bir insan olduğunuzu duydum. Yanımda biriktirdiğim bir miktar sadakam var, lütfen kabul eder misiniz?” Allah’ın Resûl’ü, (sav) sadakayı aldı, yanındaki sahabilere dağıttı. Selmân’ın (r.a.) vakti yoktu. Müsaade isteyip ayrıldı. Kalbindeki düğümlerden biri daha çözülmüştü. Tekrar bir şeyler biriktirmeye başladı. O sıra Re­sû­lul­lah’ın (sav) Medine’ye geldiği­ni öğren­di. Sadakayı yemeyen Re­sû­lul­lah’ın, (sav)  hediyeden yeyip yemeyeceğini öğ­renmek istiyor­du. Bir yolunu bulup aceleyle Allah’ın Resûl’ünün (sav) huzuruna vardı. “Bu sefer arz ettiğim, bir hediye olarak hazırlanmıştır.” dedi. Re­sû­lul­lah, (a.s.m.) hediye olarak getirilen yiyecekten “Bismillah!” diyerek yedi ve yanındaki sahabilere de yemeleri için verdi. Böylece bir başka sır daha çözülmüştü. Her defasında kendisini ona daha yakınlaşmış, daha bağlanmış hissediyordu. Bu hissedişle içinde engin bir sevinç dalgasının coşkusunu duyuyordu.

Şimdi sıra, rahibin üçüncü söylediğine, “Nübüvvet Mührü”ne gelmişti. Bunu nasıl yapacak, nasıl öğrenecekti? İki kürek kemiği arasını nasıl görebilecekti? Tereddüt ve üzüntüyle dolu iken, Re­sû­lul­lah’ın (sav) Baki Kabristanı’nda olduğunu haber aldı. Peygamberimiz, (sav)  vefat eden bir sahabinin cenazesi için buraya gel­miş bulunuyordu. Selmân (r.a.) fırsatı kaçırmak istemedi. Hemen koşup kabristana vardı. Re­sû­lul­lah’ı (sav) sahabilerle sohbet ederken buldu. Re­sû­lul­lah’ın (sav) üzerinde iki parçalı ihram elbisesi bulunuyordu. Selmân (r.a.) selam verip Re­sû­lul­lah’ın (sav) arka tara­fına geçmek istedi. Re­sû­lul­lah (sav) Selmân’ın (r.a.) meraklı ve telaşlı hâlini sezdi ve hemen ridasını sıyırarak sırtındaki “Nübüvvet Mührü”nü görme­sini sağladı. Nübüvvet mührünü gören Selman (r.a.) üzerine kapandı ve onu doyasıya öptü. Selmân,(r.a.) Re­sû­lullah’ın (sav)  ayaklarına kapanıp hıçkırıklarla ağladı. Ruhunda kay­naşan, kalbinde çağlayan bütün varlığını, var oluşunu kuşatan İlahî vecd ve heyecan, ruhunun penceresi olan gözlerinden damla damla yaş hâlinde toprağa dökülü­yordu. Onun karşısında kendi varlığını unutmuştu. Re­sû­lul­lah’ın (sav) “Bu tarafa dön!” hitabıyla kendine geldi.

g- Kölelikten Kurtuluşu

Hz. Selmân (r.a.), Müslüman olduktan sonra hürriyete kavuşmuştu. Ama kö­leliği sona ermemişti. Hicretin 5. yılına kadar, yakasını kölelikten kurtaramadı. Peygamberimizin (sav) emri üzerine özgürlüğüne karşın ne istediği hususunu Yahudi sahibine açtı oda Hz. Selmân’ın (r.a.) veremeyeceğine inandığı ağır bir bedel istedi. Şayet meyve verir hâle gelecek şekilde 300 tane hurma ağacı, ayrıca 40 ukiyye (600 dirhem)  altın verirse onu serbest bırakacaktı. Bu, normal şartlar altında kısa zamanda mümkün olmayan bir şeydi. Peygambe­rimiz (sav) bunu haber alınca, Ashâb’a, “Karde­şinize yardım ediniz.” buyurdu. Sa­habiler güçleri nispetinde yardımda bulundu­lar, hurma fideleri getirerek Hz. Selmân’a verdiler. 300 fide tamamlandığın­da Peygamberimiz, (sav) Selmân’a (r.a.) hitaben, “Bunların çukurlarını kazdıktan sonra bana haber ver.” buyurdu. Sahabilerin de yardımıyla çukurlar kısa zamanda hazırlandı. Tamam olunca da Peygamberimize (sav) haber verildi. Re­sû­lul­lah (sav) gelerek mübarek elleriyle hurma fidelerini teker teker dikti. Fidanlar daha o yıl hurma verdi. Böylece Hz. Selmân’ın (r.a.) borcunun bir kısmı Müslümanların yardımı, Peygamber Efendimi­zin (sav) mucizesiyle ödenmiş oldu. Borcun diğer yarısı için bir mucize daha gerçekleşti. Peygamberimiz (sav) bir gün Ashâbı ile birlikte otururken sahabilerden birisi elin­de yumurta büyüklüğündeki bir altını tasadduk etmesi için Peygamberimize (sav) sundu. Bir kölenin hürriyetine kavuşması için verilen sadakanın fakire verilen sadakadan daha üstün ol­duğunu buyuran Peygamberimiz, (sav) Hz. Selmân’ı (r.a.) çağırtıp elin­deki altını Hz. Selmân’a (r.a.) uzattı. “Bu al­tını al, borcunu öde.” buyurdu. Hz. Selmân, “Yâ Re­sû­lal­lah! Bu altın, Yahudi’nin istediği ağırlıkta değil!” deyince de şöyle buyurdu:

“Al bunu, Cenâb-ı Hak bu­nunla senin hakkını öder.”

Hz. Selmân diyor ki: “Allah’a yemin ederim ki, o altı­nı tarttım, tam istenilen miktarda geldi. Götürdüm, onu efendime verdim ve böylece kölelikten kurduldum.” Rabbimiz Selman’ın (r.a.) halis niyeti, ilmi, hizmetleri, fedakarlığına mükafat olarak Peygamber (sav) efendimizin bu mucizelerini ihsan buyurmuştur.

…/…

Hakikate adanan bir ömür, Altın silsilenin, veliler zincirinin ilk halkalarından, tasavvuf aleminin yıldızlarından bir yıldız. Hak ve hakîkat aşığı bir yiğit.

a. Doğumu, Ailesi ve Nesebi

576 yılında İsfahânın “Ceyy” köyünde doğdu. Gerçek adı Mâhbe (Mâyeh) b. Bûzehmeşân (Bûzekhân, Bûzihşân, Hûşbûdân) b. Mürselân b. Yehbûzân iken Müslüman olduktan sonra kendini Selmân İbnü’l-İslâm diye tanıtmış, Selmân-ı Türkî, Selmân-ı el-Hayr, Selmân-ı Pâk veya Selmân el-Hakîm diye de anılmıştır. Küçük yaşlarda ailesiyle birlikte İsfehan’ın Mahhürmüz köyünde de yaşadığı için burada da doğduğuna dair rivayetler de vardır. Zengin ve itibarlı bir aileye mensup olan Selmân (r.a), biri Kindeli olan, diğeri vefatı sırasında baş ucunda bulunan Bukayre isimli iki hanımla evlendi. Abdullah adlı bir oğlu ile biri İsfahan’da, diğerleri Mısır’da yaşayan üç kızından bahsedilmektedir. Uzun boylu oldukça güçlü, esmer tenli, güzel yüzlü, mütevazi ve ilme inanılmaz düşkün bir zattı.

Birçok âlim ve müellif özellikle Prof Dr. Zekeriya KİTAPÇI, Selman-ı Farisi’nin (ra) kökeninin orta asya Türklerine dayandığını, doğum yeri olan İsfahan’ın Türklerin kadim yerleşim yeri olarak kullanıldığını, “Farisî” lakabının kendisinin fars ırkından olduğu için değil de İsfahan’ın “Fars” bölgesinde olması nedeniyle bir yer imgesi olarak kullanıldığını, nitekim Eşrefoğlu Rumî veya Mevlana Celaleddinî Rumî ifadelerinde olduğu gibi “Rumî” ifadesinin Anadolu bölgesini işaret ettiğini yine  hendek savaşındaki hendek kazılması olayının Türk savaş taktiği “’Kurgan Taktiği’’ olduğunu söyler.

Birgün, Hz. Selman (r.a)’in de içinde bulunduğu bir mecliste Cum’a Sûresi nâzil oluyordu. “Resûlullah (sav) Ashâba yetişmeyen ümmetlere de peygamber gönderildi” âyet-i kerimesi nâzil olunca, orada bulunanlar: “Yâ Resûlallâh (sav), kimdir bu ashâba yetişmeyen ümmetler?” diye sordular. Allâh Resûlü (sav) cevap vermedi. İkinci defa aynı soru soruldu, Nebî (sav) yine cevap vermedi. Üçüncü defa sorulunca mübârek elini yanında bulunan Selmân-ı Fârisî (r.a.)’nın omuzuna koyarak: “Şunlardan öyle erler vardır ki, îmân Süreyya Yıldızında olsa varır yetişirler.”(Buhârî, Tefsir 62/1; Müslim, Fezâilü’s-sahâbe 230, 231) buyurdu.

Bu hadîs-i şerîf muhakkıkiyn ulemâ tarafından şöyle yorumlanmıştır. Efendimizin müjdesinde geçen “Er” den kasıt birinci anlamda; Ebu Bekir (ra) ve Salmanı Farisi (ra) efendimizden gelen Hâcegânın kutlu manevi silsilesindeki zatlardır. İkinci mana olarak da Selman-ı Farisî’nin kavmi diye tanımlanan Türklerden gelen İslam’a hâdim büyük alim ve Halife zâtlardır. (İmamı Buhari, İmamı Müslüm, İmamı Gazali, İmamı Ebu Hanife vs) Yine Efendimiz (sav) bir mecliste iken Selman-ı Farisi (ra) Efendimizi işaret ederek “Selman’ın kavmi İslam’a en çok hizmet eden kavim olacaktır” buyruğu ile İslam’ın 1.400 yıldır gelişiyle birlikte İslam’a tartışmasız en çok hizmet eden kavmin Türkler olduğu ifade edilmiştir.

b. Hristiyanlığı Kabûlü

Selman (r.a.) efendimiz bir gün babasına mecusiliği beğenmediğini, onun kendisini tatmin etmediğini, Hıristiyanlığı daha üstün bulduğunu söyledi. Babası, söylediklerinden dolayı Selmân’a (r.a.) çok kızdı. Ayaklarına zincir vurarak onu hap­setti ama bu hareketi Selmân’daki (r.a.) düşünceyi değiştirmek  yerine, daha da kuv­vetlendirmiş, bu yeni dine girme arzusunu daha da şiddetlendirmişti. Selmân (r.a.) hizmetçilerin yardımıyla zinciri çözdü, evden gizlice kaçtı. Şam ta­raf­la­rı­na gitmekte olan bir kervana katıldı. Şam’a (dımaşk) vardığında, Hıristiyanlığın en ileri geleniyle görüşmek istediğini söyleyince, onu papazın huzuruna çıkardı­lar. Selmân (r.a.), papaza, dinlerini kabul ettiğini, yanlarında kalıp hizmet etmek iste­diğini söyledi. Fakat papaz sahtekârın birisiydi. Halktan topladığı paraları ken­disi için biriktiriyor, onları aldatıyordu.

Çok geçmeden papaz öldü. Selmân (r.a.) du­rumu halka açıkladı. Altınları sakladığı öğrenilince, papazın cenazesi halk tara­fından taşa tutuldu. Böylesi çirkin bir manzara bile, Selmân’ı (r.a.) yeni dininden soğutmamıştı. Onun ruhunda daima daha iyiye, daha güzele ve hakikate hasret vardı. Ölen papazın yerine gelen din adamı, Selmân’ın (r.a.) beklediği ve benimsediği bir insandı. Dünyaya ehemmiyet vermeyen, gece-gündüz ibadetle meşgul olan, bu zat da çok geçmeden hastalandı ve Selmân’a (r.a.) çok tesir eden şu nasihati yaptı: “Evladım, Hak dini değiştirip emir ve yasakların çoğunu terk ettiler. Benden sonra Musul’daki falan kimseye git­meni tavsiye ederim, çünkü o da benim yolumdadır.” Dedi.

Selmân, (r.a.) bu zatın vefatından sonra Musul’a gitti. Gerçekten bu da, ölen papaz gibi dinine bağlı biriydi. Fakat hayatının son yıllarını yaşıyordu oda ebedî âleme göçtü.

c. Ankara’ya Gelişi ve Kalışı

Selmân, (r.a.) Musul’dan Nusaybin’e, oradan da Amuriye’ye (Ankara’nın o zamanki adı) geçti. Şuan ki Ankara’nın Ulus semtinde yer alan Hacı Bayram-ı Veli Camii yanında bitişikte bulunan mabede geldi. Hac-ı Bayramı Veli (ks) hazretlerinin cami ve dergâhını oraya kurma sebebinin Selman-ı Farisi (ra) efendimizin ruhaniyetinin ve kokusunun hala oralarda oluşudur. Orada, hak dinin, kalan son faziletli rahibinin huzu­runa çıktı. Dinî hizmetlerde bulundu. Burada çalışıp bir miktar koyun ve sığır sahibi oldu. Amuriye’deki zatın Sel­mân’a (r.a.) nasihati, hepsinden daha ibretli, daha düşündürücü, daha hikmetliydi. “Oğlum, dünyada artık bizim mesleğimiz ve yolumuz üzerinde bulunan kim­seyi tanımıyorum. İbrahim’in dini üzerine gönderilecek son peygamberin gelmesi yakındır. O, Arap topraklarında zuhur edecek, sonra iki taşlık arasında bir yere hicret edecektir. Bu iki taşlık arası hurmalıktır. Onun üzerinde bazı alamet ve işaretler olacaktır. Hediyeyi kabul edip yiyeceği hâlde, sadakadan yemeyecek­tir. Ayrıca iki küreği arasında Nübüvvet Mührü bulunacaktır. Bir yolunu bu­lursan benden sonra o diyara gidersin.”

d. Medine’ye Gidişi ve Efendimiz’in (sav) Zuhuru 

Selmân’ın (r.a.) gözü şimdi Arabistan taraflarına gidecek bir kervandaydı. Hayvanlarını satıp parasına karşılık kervancılarla yolcu­luk için anlaştı. Günlerce kızgın çölde yol aldılar ve “Vâdi’l-Kura” denilen yere ulaştılar. Ker­van bu­rada konakladı. Kervancıların içinde bulunan bazı zalim kimseler sözlerinde durmayıp Selmân’ı (r.a.) köle olarak bir Yahudi’ye sattılar. Selmân (r.a.) durmaksızın çalışıyor, sahibinin emrine tabi olmaktan başka bir şey yapamıyordu. Bir gün yine bahçede çalışırken, Kurayzaoğullarından biri çıkageldi. Varlıklı bi­ri olan bu zat, Yahudi’den Selmân’ı (r.a.) satın aldı. Değişen bir şey yoktu. Şimdi, bir başka­sının emrindeydi. Ne var ki, yeni sahibinin kendisini ge­tirdiği yer Medine idi. Selmân,(r.a.) Medine’yi görür görmez tanımıştı. Yıllardır ha­yalinin peşine takılıp koştuğu, hayalinde canlandırdığı “iki taşlık arasın­daki hurmalık” gerçek oluyordu. Selmân, (r.a.) olup bitenlerin derin ve sarsıcı heye­canı içindeyken kimseye bir şey söylemiyor, bir şeyden söz açmıyordu. Yıllar yılları kovaladı. Bütün varlıkların, bütün kalp ve akıl sahiplerinin, bütün medeniyetlerin, bütün kâinatın beklediği nur doğdu. Hz. Muhammed’e (sav) peygamberlik vazifesinin geldiği duyul­du. Herkes bunu konuşuyordu. İki ki­şi bir araya gelse, Mekke’de peygamberlik dava eden o Yüce Peygamber’den söz ediyordu. Selmân (r.a.) konuşulanları din­ledikçe, kalbindeki, şuurundaki sırrın ve zihnindeki ukdenin çözüleceğine ina­nıyordu. Ve, o Yüce Peygamber’i görmek, ona tabi olmak, onun mecnunu, onun pervanesi, onun hizmetkârı, olmak aşkıyla yanıyordu. Hayatta mıydı, değil miydi, bilmiyordu. Kalbinin bağlandığı heyecan, yıllardır hasretlisi olduğu müjde ve o Yüce Pey­gamber’e kavuşmak isteğinden başka bir şey duymuyordu.

…/…

HAZRETİ EBÛ BEKİR (RA) ’İN HİKMETLİ SÖZLERİ

-“Allah rızâsı murâd edilmeyen sözde;

Allah yolunda harcanmayan malda;

Cehâleti hilmine gâlip gelen kimsede;

Allah için yapacağı bir işte, ayıplayanın ayıplamasından korkan kimsede hayır yoktur.”

-“Allah ile mahlûkâtından hiçbiri arasında bir nesep bağı yoktur. Hayırlara nâil olmak, kötülüklerden korunmak (ve Allâh’a yakınlık), ancak O’na itaat ve emirlerine tâbî olmakla mümkündür.”

-“Allah, kulunun amelsiz sözünden râzı olmaz.”

-“Çok söz, kişiyi unutkan yapar.”

-“Ne söylediğini, ne zaman söylediğini ve kime söylediğini iyi düşün!”

-“Allah dostları (mizaçlarına göre) üç sınıftırlar. Her üç sınıf da, üçer alâmetle bilinir:

Birinci sınıf (Hak dostları), havf (korku) hâlinde olanlardır. Bunlar; Dâimâ mütevâzıdırlar. Hayır-hasenatları ne kadar çok olsa da onu az görürler. En küçük hatâlarını bile büyük görürler.

İkinci sınıf (Hak dostları), recâ (ümit) sahibi kimselerdir. Bunlar da; Her hâl ve hareketlerinde insanlara fazîlet ve güzellikler sergileyerek örnek olurlar. Mallarını Hak yolunda sarf ederek insanların en cömertlerinden olurlar. Allâh’ın kullarına karşı dâimâ hüsn-i zan içindedirler.

Üçüncü sınıf (Hak dostları) ise, aşk ve muhabbet vecdiyle Rabbine ibadet eden (ârifler)dir. Bunlar da;Sevdikleri şeyleri (Allah için) infâk ederler. Her hâl ve hareketlerinde Allah rızâsını hedefler, bu yüzden câhillerin kınamalarına aldırmaz, onların kaba davranışlarından rahatsız olmazlar.Nefislerine ağır gelen şeyleri nefislerinin muhâlefetine rağmen îfâya çalışırlar; bütün hâl ve hareketlerinde Allâh’ın emir ve nehiylerine itaat ederler.”

-“Hakk’ı tanıyan âriflerin kölesi ol!”

-“Sana yol göstermek isteyenden hâlini gizleme! Aksi takdirde kendini aldatırsın.”

-Dört kimse Allâh’ın sâlih kullarındandır: “Tevbe eden kişiyi gördüğü zaman sevinen, Günahkârların affı için Rabbine yalvaran, Din kardeşine gıyâbında duâ eden, Kendinden muhtaç kişiye yardım ve hizmette bulunan.”

-“Bir hayrı kaçırırsan onu yakalamaya çalış, elde edince de onu geçmeye bak, daha güzelini yapmaya gayret et!”

-“İnsanlara iyilik etmek, kişiyi âfetlerden ve belâlardan muhâfaza eder.”

– “Şöhretten kaç ki şeref seni takip etsin. Ölüme karşı hazırlıklı ol ki sana hayat verilsin.”

-“Allah’tan âfiyet isteyiniz. Hiç kimseye yakînden sonra âfiyetten daha fazîletli bir şey verilmemiştir.”

– “Dünya mü’minlerin pazarı; gece ile gündüz sermâyeleri; güzel ameller ticaret malları; cennet kazançları; cehennem de zararlarıdır.”

-“Övünmekten sakının! Topraktan yaratılan, yine toprağa dönecek ve kurtlar tarafından yenilecek olan insanın övünmek neyine! O, bugün canlı, yarın ölüdür.”

– Hazret-i Sıddîk bir kimse kendisini medhedince şöyle derdi:

“Allâh’ım, Sen beni benden daha iyi bilirsin. Ben de kendimi onlardan daha iyi bilirim. Allâh’ım, beni onların zannettiğinden daha hayırlı eyle! Onların bilmediği hatâlarımı mağfiret eyle, söyledikleri sözler sebebiyle de beni hesâba çekme!”

– “Nerede herkesin hayran olduğu güzel yüzlü insanlar! Nerede gençliğine mağrur olan yiğitler! Nerede ihtişamlı şehirler kurup etrâfını yüksek surlarla çeviren hükümdarlar! Nerede harp meydanlarının mağlûbiyet tanımayan kahramanları! Zaman hepsini çürütüp yerle bir etti. Hepsi kabrin karanlıklarına gömülüp gittiler. Acele edin, acele edin! Vakit geçmeden aklınızı başınıza alın da ölüm ötesine bir an evvel hazırlanın! Kendinizi kurtarın, kendinizi kurtarın!”

Hâceganın büyüğü Hz. Ebu Bekir efendimizi tanıyıp tanıtmaya çalıştık. Yazı dizimiz burada hitama ermiştir. Rabbim himmetlerini üzerimizden eksik etmesin.

Arif GÖKTUĞ
Hâcegân Vakfı Genel Sekreteri

Zühd ve Takva Cephesi

Hazreti Ebu Bekir (ra), Efendimizin ﷺ zahir mana tam ve mükemmil mirasçıları olduğu için onun hangi yönünü incelerseniz sizi mürebbisi Peygamber Efendimize götürecektir. Cihadı, mücadelesi, vefası, anlayışı, her biri ayrı ayrı bizler için örneklerle doludur. Bu bölümde de Hazret-i Ebûbekir Efendimizin Zühd ve takva yönünden bazı numune örnekleri alarak bu yönüne ışık tutmaya çalışacağız.

Ebu Bekir Efendimiz halîfeliği döneminde de, önceki mütevâzı ve zâhidâne hayatına devam etti. Daha evvel çevresindeki yetim kızların koyunlarını sağıverir, ihtiyaçlarını karşılardı. Halîfe olduktan sonra komşuları, artık onun meşgalelerinin artacağını, belki hayat şartlarının değişeceğini, artık bu hizmetleri göremeyeceğini düşünmüşlerdi. Ancak değişen bir şey olmadı. O, aynı mütevâzı hâliyle yetimlerin koyunlarını sağmaya ve ihtiyaçlarını bizzat karşılamaya devam etti.

Cenâb-ı Hak böylesine güzel bir ahlâka sahip olan kullarını medhederek şöyle buyurur:

“Rahmân’ın (has) kulları, yeryüzünde tevâzû ve vakar ile yürürler.”

Resûlullah ﷺ şöyle buyurmuşlardır:

“Ümmetim içinde ümmetime karşı en merhametli olan kişi, Ebûbekir’dir.” Hazret-i Sıddîk, kalbindeki yumuşaklık, lûtuf, şefkat ve merhameti sebebiyle “Evvâh” lâkabıyla da anılırdı.

Bir gün Resûlullah ﷺ, ashâb-ı kirâmın arasında otururken, bir kişi gelip Hazret-i Ebûbekir’e hakaret ederek onu üzdü. Ancak Ebûbekir (ra) sükût edip cevap vermedi. O kimse ikinci defa aynı şekilde hakaret ederek eziyet verdi. Ebûbekir (ra) yine sükût etti. Adam üçüncü sefer de hakaret edince, Hazret-i Ebûbekir ona hak ettiği cevâbı verdi. Bunun üzerine Allah Resûlü hemen kalkıp yürüdü. Hazret-i Ebûbekir de hemen ardından yetişerek:

“Ey Allâh’ın Resûlü, yoksa bana darıldınız mı?” dedi. Allah Resûlü:

“Hayır, darılmadım. Semâdan bir melek inmiş, o kimsenin sana söylediklerini yalanlıyor, senin adına ona cevap veriyordu. Sen karşılık verip intikamını alınca melek gitti, onun yerine şeytan geldi. Bir yere şeytan gelince ben orada durmam!” buyurdular.

Hazret-i Ebûbekir (ra) şöyle buyurmuştur:

“İnsanları iki kısım gördüm. Kimisi dünyayı ister, kimisi âhireti ister. Ben ise Mevlâyı tercih ettim… İslâm’a girdiğimde beni iki amel karşıladı; dünya ameli ve âhiret ameli. Ben dâimâ âhiret amelini tercih ettim…”

Halîfeliğinden önce de sonra da aslâ dünyaya meyletmedi. Tıpkı Resûlullah gibi, bütün arzusu; âhiret yolculuğunu, ilâhî vuslat iştiyâkı içinde gönül huzûruyla tamamlamaktı. Bu sebepledir ki vefâtına yakın, büyük bir istiğnâ hâli içinde, kendisine âit bir arazinin satılıp halîfeliği müddetince zarûreten aldığı maaşların devlet hazinesine geri ödenmesini vasiyet etti.

Ölüm döşeğindeyken de kızı Hazret-i Aişe’ye, sütünü içtikleri deveyi, içinde elbise boyadığı kabı ve giydiği kadife elbiseyi vefâtından sonra Hazret-i Ömer’e teslim etmesini vasiyet etti. Gerekçe olarak da bunlardan, müslümanların işleriyle meşgul olurken istifâde ettiğini söyledi. Âişe vâlidemiz de babasının vefâtından sonra, bunları yeni halîfe Hazret-i Ömer’e teslim etti. Bu eşyâları teslim alan Hazret-i Ömer:

“Ey Ebûbekir! Allâh’ın rahmeti senin üzerine olsun! Senden sonra gelenleri çok müşkül durumda bıraktın!” dedi.

Hazret-i Ebûbekir (ra) şu samimî niyazda bulunurdu:

“Allâh’ım! Ömrümün en hayırlı devresi sonu, amellerimin en hayırlı kısmı neticeleri, günlerimin en hayırlısı da Sana kavuştuğum gün olsun.”

İbn-i Ömer’in (ra) rivâyetine göre Hazret-i Ebûbekir’in (ra) vefâtına sebep olan şey, onun Resûlullah Efendimiz’in vefâtından duyduğu derin üzüntüdür. Hakîkaten o, Fahr-i Kâinât Efendimiz’in vefâtına o kadar üzülmüştü ki, mübârek vücudu eriye eriye iyice zayıfladı ve nihâyet vefât etti.

Hazret-i Aişe şöyle anlatır:

“Vefât ettiği hastalığı esnâsında babam Ebûbekir’in yanına girdim. Bana:

«Peygamber Efendimiz’i kaç parça bez ile kefenlediniz?» diye sordu.

«Gömlek ile başlık olmaksızın, üç parça beyaz pamuk bez ile kefenledik.» dedim.

«Nebî  hangi gün vefât etmişti?»

«Pazartesi»

«Bugün günlerden ne?»

«Pazartesi.»

«Benim vefâtımın da şu an ile gece arasında olmasını ümid ediyorum!» dedi.

«Eğer bu gece ölürsem beni yarına bekletmeyiniz! Zira benim için gün ve gecelerin en sevimlisi, Resûlullah’a en yakın olanıdır!» dedi.

Son sözleri şu âyet-i kerîmedeki niyâz olmuştu:

“…(Allâh’ım!) Canımı Müslüman olarak al ve beni sâlihler zümresine ilhâk eyle!”

Bir gün Allah Resûlü ﷺ, yanındaki sahâbîlere:

“İçinizde bugün kim oruçludur?”

“Bugün kim bir cenâze namazına iştirâk etti?”

“Bugün kim bir yoksulu doyurdu?”

“Bugün bir hasta ziyaretinde bulunanınız var mı?” diye sualler sormuştu. Bunların hepsine de Ebûbekir (r.a.) müsbet cevap verdi. Bunun üzerine Allah Resûlü şöyle buyurdular:

“Kim bu sâlih amelleri bir araya getirirse, o mutlakâ Cennet’e girer.”

Hz. Ebûbekir (r.a.) bir gün Resûlullah Efendimiz’e:

“Yâ Resûlâllah! Bana bir duâ öğretiniz de onu namazımda okuyayım!” dedi.

Allah Resûlü de ona, “Şöyle duâ et!” buyurdular:

“Allâh’ım! Ben kendime çok zulmettim. Günahları bağışlayacak ise yalnız Sen’sin. Öyleyse tükenmez lûtfunla beni bağışla, bana merhamet et. Çünkü affı sonsuz, merhameti nihâyetsiz olan, yalnız Sen’sin!”

Hazret-i Ebûbekir (r.a.) ile Ömer (r.a.), Peygamber Efendimiz’in gözü ve kulağı mesâbesindeydiler. Resûlullah onlar hakkında:

“Benden sonra Ebûbekir ve Ömer’e tâbî olunuz!” buyurmuşlardı.

Bir kadın, Peygamber Efendimiz’e gelip bir meselesini arz etmişti. Allah Resûlü de ona bâzı tavsiyelerde bulunmuş, bunları yaptıktan sonra tekrar kendisine gelmesini söylemişti. Kadın:

“Ey Allâh’ın Resûlü, geldiğimde Siz’i bulamazsam ne yapayım?” diye sordu. Bu sözüyle Efendimiz’in vefâtını kastediyordu. Resûlullah:

“Beni bulamazsan Ebûbekir’e git!” buyurdular.

Hz. Ebûbekir’in (r.a.) Hutbesi

Resûlullah Efendimiz ﷺ vefât ettiğinde, Ensâr ve Muhâcirler, Sakîfe’de Hazret-i Ebûbekir’e (r.a.) bey’at ettiler. Bir gün sonra umûmî bir bey’at daha oldu ve Peygamberlerden sonra insanlığın en hayırlısı olan Hazret-i Sıddîk insanlara şöyle hitâb etti:

“Ey insanlar! En sâlihiniz olmadığım hâlde sizin başınıza halîfe seçilmiş bulunuyorum. Şayet vazifemi hakkıyla yaparsam bana yardım ediniz! Yanlış hareket edersem beni îkâz ediniz! Doğruluk, emin bir şahsiyet olmanın göstergesidir. Yalan ise hıyânettir. Zayıf olanınız hakkını alıncaya kadar benim yanımda en güçlünüzdür. Güçlü olanınız da kendisinden hak sahibinin hakkını alıncaya kadar benim nazarımda en zayıfınızdır.

Bir millet Allah yolunda cihâdı terk ederse zillete dûçâr olur. İnsanlar arasında kötülük yayılırsa Allah o millete umûmî bir belâ verir. Allâh’a ve Rasûlü’ne itaat ettiğim müddetçe bana itaat ediniz! Şayet Allâh’a ve Resûlü’nün emirlerine riâyette kusur gösterirsem bana itaat etmeniz söz konusu olamaz. Haydi, namazımızı kılalım, Allâh’ın rahmeti üzerinize olsun.”

Hazret-i Ebûbekir (r.a.) daha sonraki bir hutbesinde de şöyle buyurdu:

“Vallâhi benim hiçbir gün ve gecede kesinlikle idâreciliğe arzu ve rağbetim olmadı! Allah Teâlâ’dan ne gizlice ne de açıktan böyle bir şey istemedim! Lâkin insanların başıboş kaldığı o ortamda fitne çıkmasından korktum. (Mes’ûliyet endişesiyle vazifeyi kabûl ettim.) Yoksa idârecilikte benim için rahat yoktur. Boynuma öyle büyük bir iş yüklendi ki, Allah Teâlâ’nın yardımı olmadan onu yapacak ne gücüm var ne de imkânım! Şu anda benim yerimde, idârecilik hususunda insanların en kuvvetlisinin bulunmasını ne kadar isterdim!”

Muhâcirler Hazret-i Ebûbekir’in (r.a.) bu samimî sözlerini gönülden kabûllendiler. Hazret-i Ali ile Zübeyr de yeni halîfeyi takdir ederek şöyle buyurdular:

“…Hazret-i Ebûbekir, Resûlullah Efendimiz’den sonra bu işe insanların en fazla hak sahibi olanıdır. Zira o, Efendimiz’in hicret esnâsında gizlendiği mağaradaki yegâne arkadaşıdır. Cenâb-ı Hak Kur’ân-ı Kerîm’de kendisinden «ikinin ikincisi» diye bahsetmiştir. Biz onun şerefini, büyüklüğünü biliyoruz. Resûlullah hayattayken ona, imamlığa geçip insanlara namaz kıldırmasını emretmiştir.”

Resûlullah Efendimiz’in vefâtından bir ay sonraki bir hutbesinde ise Ebûbekir (r.a.) şöyle buyurdu:

“Arzu etmediğim hâlde hilâfet vazifesine getirildim. Vallâhi, benim yerime bir başkasının bu vazifeyi üzerine almasını ne kadar isterdim! Dikkat edin! Benden, size Resûlullah gibi davranmamı beklerseniz, buna gücüm yetmez! Zira O, Cenâb-ı Hakk’ın kendisine vahiy ikram ettiği ve yanlışlardan mâsum kıldığı bir zât idi. Ben ise sizin gibi bir insanım, herhangi birinizden daha hayırlı da değilim. Beni murâkabe/kontrol edin, istikâmet üzere olursam bana tâbî olun, ayağım kayarsa beni düzeltin!..”

Bu ifâdeler, Resûlullah Efendimiz’in güzel ahlâkının Hazret-i Ebûbekir’deki akisleridir. Onun ne kadar mütevâzı ve Sünnet-i Seniyye’ye bağlı bir Allah ve Resûlullah dostu olduğunun en bâriz göstergesidir.

(…/ Devam edecek)

Hz. Ebûbekir (r.a.), gönlünü, Resûlullâh ﷺ Efendimiz’in kalp âlemini yansıtan berrak bir ayna hâline getirmişti. Bu itibarla O (r.a.), Peygamber Efendimiz’de fânî olmanın en müşahhas numûnesi oldu. Bu fânî oluş sâyesinde de, Fahr-i Kâinât Efendimiz’e âit her şey, onun kalbinde çok derin bir mânâ kazandı. Öyle ki Ebûbekir (r.a.), Allâh’ın âyetlerini, Resûlullah Efendimiz’in sözlerini ve hâdiselerin hikmetini idrâk etme hususunda ashâbın en önde geleni oldu. Hiç kimsenin kavrayamadığı nice nebevî nükteleri, üstün bir firâset ve basîretle sezdi. Nitekim Vedâ Haccı’nda:

“…Bugün size dîninizi ikmâl ettim; üzerinize olan nîmetimi tamamladım ve sizin için dîn olarak İslâm’ı seçtim…” (el-Mâide, 3) âyeti nâzil olmuştu. Herkes, dînin tamamlanmasına sevindi. Fakat Hazret-i Ebûbekir (r.a.), yüksek firâsetiyle bundan, Allah Teâlâ’nın pek yakında Sevgili Resûlü’nü ebediyyet âlemine dâvet buyuracağı hakîkatini sezdi. Gönlüne düşen ayrılık ateşinin ıztırâbıyla hüzne gark oldu.

Hz. Ebûbekir’in (r.a.) bu ince kavrayışını gösteren misallerden bir diğeri de şudur:

Allah Resûlü son günlerinde hastalığının ağırlığı sebebiyle mescide çıkamamıştı. Cemaate namaz kıldırması için de Hz. Ebûbekir’i (r.a.) imam tâyin etmişti. Fakat bir ara kendisini iyi hissederek mescide çıktı. Ashâb-ı kirâma bâzı nasihatlerde bulunduktan sonra:

“−Şânı yüce olan Allah, bir kulunu, dünya ile kendi katındaki nîmetler arasında serbest bıraktı. O kul da Allah katındakini tercih etti!..”buyurdu.

Bu sözler üzerine Hz. Ebûbekir’in (r.a.) hassas kalbi mahzunlaştı, ardından da sıcak gözyaşları dökmeye başladı. Zira Hazret-i Peygamber’in kendilerine bir nevî vedâ hitâbında bulunduğunu hissetmişti. Çünkü o, nebevî esrârın en yakın mahremiydi. Ayrılıktan inleyen bir ney gibi feryâda başladı. Hıçkıra hıçkıra:

“Anam, babam Sana fedâ olsun yâ Resûlâllah! Sana babalarımızı, analarımızı, canlarımızı, mallarımızı ve evlâtlarımızı fedâ ederiz!..”dedi.

Peygamber Efendimiz ﷺ buyurdular ki;

“Bize iyiliği dokunan herkese bunun karşılığını aynıyla veya fazlasıyla ödemişizdir. Ancak Ebûbekir müstesnâ!.. Onun o kadar iyiliği olmuştur ki, karşılığını kıyâmet günü Allah verecektir.

Sohbetiyle olsun, malıyla olsun bana en fazla ikramda bulunan, Ebû Bekir’dir. Eğer ben, Rabbimden başkasını dost edinecek olsaydım, mutlakâ Ebûbekir’i dost edinirdim. Fakat İslâm kardeşliği daha üstündür.”

Resûlullah ﷺ dâr-ı bekāya irtihâlinden birkaç gün evvel de:

“Mescide açılan bütün (husûsî) kapılar kapansın, sadece Ebûbekir’in kapısı açık kalsın! Zira ben, Ebûbekir’in kapısının üzerinde nur görüyorum…” buyurdular.

Böylece bütün kapılar kapatıldı, sadece Ebûbekir’in (r.a.) kapısı açık kaldı. İşârî mânâda bu demektir ki, Allah Resûlü’ne ﷺ husûsî yakınlık kapısı, O’na, Hazret-i Sıddîk misâli tam bir sadâkat, teslîmiyet, itaat, fedâkârlık, dostluk ve muhabbet ile açılabilir.

Hâlbuki Allah Resûlü ﷺ, ashâbından hiçbirinin malını tamamıyla infâk etmesine izin vermezdi. Bu hususta yalnızca Hz. Ebûbekir’i (r.a.) istisnâ tutar, bir tek ona müsâade buyururdu. Zira bütün malı-mülkü infâk ettikten sonra yaşanabilecek fakr u zaruret içinde, nefs ve şeytanın iğvâsıyla, gönüllerde bir pişmanlık peydâ olması muhtemeldir. Böyle bir pişmanlık ise, yapılan hayır-hasenâtın fazîletini giderip ecrini zâyî eder. Fakat Hazret-i Sıddîk’ın rızâ, teslîmiyet, ihlâs ve takvâ zirvesindeki gönül âlemi, Allah ve Resûlü’nün muhabbetiyle perçinlenmiş, aslâ sarsılmaz bir îman kalesi hâlindeydi. Bu sebeple Allah ve Resûlü’nün hoşnutluğu, ona bütün dünyevî sıkıntıları unutturmuştu. Hattâ bu zahmet ve meşakkatler onun gönlünde târifsiz bir lezzet vesîlesi hâline gelmişti.

Müşrikler, Hz. Ebûbekir’in Kâbe’de ibadet etmesine müsâade etmedikleri için, o da evinin önünde bir namazgâh edinmişti. Orada namaz kılıp Kur’ân okumaya başladı. Rikkat-i kalbiyye sahibi, yufka yürekli bir zât olduğu için, Kur’ân-ı Kerîm’i okurken hüzünlenir, gözyaşlarına mânî olamazdı. O, Kur’ân-ı Kerîm’i böyle derin bir vecd içinde okurken müşriklerin çocukları ve kadınları, etrâfında toplanıp hayran hayran dinlemeye başladılar. Bu hâl, Kureyş müşriklerini korkuttu. Buna mânî olmak için uğraştılar. Ebûbekir (r.a.) ise Allâh’ın himâyesine sığınarak ibadetlerine devam etti.

Bütün Hak âşıkları gibi Ebûbekir Efendimiz’in gönlünde de bilhassa seher vakitlerinde yapılan ibadetlerin pek müstesnâ bir değeri vardı. Şu hâdise, onun gece ibadetlerine olan düşkünlüğünün, ne kadar da bâriz bir işaretidir:

Bir ara Resûlullah ﷺ, sekiz veya dokuz gece, yatsı namazını gecenin üçte birine kadar tehir etmişti. Ebûbekir:

“Yâ Resûlâllah! Yatsıyı biraz erken kıldırsanız da gece ibadetine daha kolay kalkabilsek.” dedi. Peygamber Efendimiz bundan sonra yatsıyı erken kıldırdı.

Bir gün Resûlullah ﷺ Efendimiz:

“Allah yolunda çift sadaka veren kimse, Cennet’in muhtelif kapılarından; «Ey Allâh’ın sevgili kulu! Buraya gel, burada hayır ve bereket vardır.» diye çağrılır. Sürekli namaz kılanlar namaz kapısından, mücâhidler cihad kapısından, oruçlular Reyyân kapısından, sadaka vermeyi sevenler de sadaka kapısından Cennet’e dâvet edilirler.” buyurmuşlardı. Ebûbekir (r.a.):

“Anam-babam Sana fedâ olsun ey Allâh’ın Resûlü! Gerçi bu kapıların birinden çağrılan kimsenin diğer kapılardan çağrılmaya ihtiyacı yoktur; lâkin bu kapıların hepsinden birden çağrılacak kimseler de var mıdır?” diye sordu. Resûlullah ﷺ:

“Evet, vardır. Senin de o bahtiyarlardan olacağını ümid ederim.” buyurdular.

Hz Ebu Bekir (ra), Peygamber efendimiz (sav) ile nübüvvetinden öncede arkadaştılar. Ebu Bekir efendimiz malum ticaretle iştigal ederlerdi. Bir gün ticaret kervanı ile şamda iken Rahip Bahiraya denk gelirler. Tam da Efendimizin (sav) nübüvvetinin ilan edildiği anlardır. Bahira Efendimizi (sav) daha önce görmüş peygamber olacağını anlamıştı. Bu sefer Ebu Bekir efendimizi görünce soruyorlar “geldimi?” diye, Ebu Bekir Efendimizde “kim geldimi?” diye cevap verir. Bahira; “sizin oralardan Ahir Zaman Peygamberi gelecek hatta senin arkadaşlarından birisi olacak gelmedi mi?” der. Ebu Bekir efendimiz büyük bir şaşkınlıkla  ben bir şey duymadım der. Mekke’ye dönndüğünde hemen etrafına sorar; “Bizim çevrede Peygaber olduğunu söyleyen oldumu?” diye. Etraftan birisi var delimi ne böyle şeylerden bahsediyor derler. “Kim o?” diye sorunca “Muhammed diyorlar ona” derler. Ebu bekir Efendimiz hemen koşup gider. peygamber efendimizi dinler ve hemen ilk iman edenlerden olur.

Fahr-i Kâinât sallallahu aleyhi ve sellem Efendimiz, İsrâ ve Mîrac hâdisesini Kureyş müşriklerine haber vereceği zaman:

“Ey Cebrâîl! Kavmim beni tasdîk etmez!” dedi. Cebrâîl (a.s.):

“–Ebûbekir seni tasdîk eder. O sıddîktır.” buyurdu.

Nitekim müşrikler, Mîraç hâdisesini duyduklarında, derhâl Hazret-i Ebûbekir’e koştular:

“Arkadaşın, bir gece içinde Mescid-i Aksâ’ya gittiğini, oradan da göklere çıkıp sabah olmadan tekrar Mekke’ye geldiğini söylüyor. Bakalım buna ne diyeceksin?” dediler. Hazret-i Ebûbekir:

“O ne söylüyorsa doğrudur! Çünkü O’nun yalan söylemesine imkân ve ihtimâl yoktur! Ben, O’nun her getirdiğine inanırım…” dedi.

Daha sonra Ebûbekir radıyallahu anh, o sırada Kâbe’de bulunan Peygamber Efendimiz’in yanına gitti. Olanları bizzat Efendimizden dinledi ve:

“Amenna (doğru söyledin) yâ Resûlâllah!..” dedi. Allah Resûlü de, O’nun bu tasdîkinden gâyet memnun kalarak cihânı aydınlatan tebessümüyle Hazret-i Ebûbekir’e:

“Ey Ebûbekir! Sen «Sıddîk»sın!..” buyurdular.

Hazret-i Ali ona:

“Sen, şiddetli kasırgaların hareket ettiremediği ve şiddetli sarsıntıların yerinden oynatamadığı ulu bir dağ gibiydin!” buyurmuştur.

Hicret esnâsında Sevr Mağarası’na doğru giderken Hazret-i Ebûbekir radıyallahu anh, Fahr-i Kâinât Efendimiz’in kâh önünde, kâh arkasında yürüyordu. Allah Resûlü:

“Ey Ebûbekir, niçin böyle yapıyorsun?” diye sordular. Hazret-i Ebûbekir:

“Yâ Resûlâllah! Müşriklerin arkanızdan yetişebileceğini düşünüyor, arkadan yürüyorum; ileride pusu kurup bekleyebileceklerini düşünüyor, önünüzden yürüyorum!” dedi.

Daha sonra Sevr Mağarası’na ulaştılar. Ebûbekir radıyallahu anh:

“Yâ Resûlâllah! Ben mağarayı temizleyinceye kadar, Siz burada bekleyin!” dedi ve mağaraya girdi. Mağaranın içini temizledi. Eliyle yokluyor, bir delik bulduğunda hemen elbisesinden bir parça kesip orayı kapatıyordu. Bu minvâl üzere üst elbisesinin tamamını deliklere tıkadı, sadece bir delik kaldı. Ona da topuğunu koyduktan sonra:

“Artık gelebilirsiniz ey Allâh’ın Resûlü!” dedi.

Hz. Ebûbekir’in üst kısmında elbise olmadığını fark eden Allah Resûlü:

“Elbisen nerede, ey Ebûbekir?” diye hayretle sordu.

Hz. Ebûbekir de yaptıklarını anlattı. Bu âlicenap davranış karşısında son derece duygulanan Allah Resûlü, mübârek ellerini kaldırarak Ebûbekir için duâ ettiler.

Müşrikler, mağaraya yaklaşırlarken endişeye kapılan Hazret-i Ebûbekir Sıddîk, Resûlullah Efendimiz’e:

“Ben öldürülürsem, nihâyet bir tek kişiyim, ölür giderim. Fakat Sana bir şey olursa, o zaman bir ümmet helâk olur.” diyordu.

Peygamber Efendimiz ayakta namaz kılıyor, Ebûbekir radıyallahu anh de gözcülük yapıyordu. Bir ara müşriklerin ayaklarını görünce de:

«Ey Allâh’ın Resûlü! Eğer şunlardan biri eğilip aşağıya bakacak olursa mutlakâ bizi görür!» dedi.

“Mekkeliler Sen’i arayıp duruyorlar. Vallâhi ben kendim için endişelenmiyorum. Fakat Sana zarar vermelerinden korkuyorum.” dedi. Resûl-i Ekrem Efendimiz ise:

“Ey Ebûbekir! Mahzûn olma! Hiç şüphesiz Allah bizimle beraberdir!” buyurdular.

Yine mağarada iken Efendimiz (sav), Ebu Bekir Efendimize, dizini dizime yasla dedi ve dilini damağına koy ve sessizce zikret diyerek, Hâcegân yolunun usullerinden olan hafi zikrin nasıl yapılacağı ilk burada öğretildi. Ve yine dizdize ve zikir halinde iken gönüllerinde ne varsa Ebu Bekir Efendimize aktarmışlardır. Bu olay üzerine şu Hadisi Şerif Efendimizden (sav) sâdır olmuştur: “Ben de ne varsa Ebu Bekirin gönlüne aktardık” (Aclûnî, Keşfü’l-Hafâ, c. 2, s. 419). Ebu Bekir Efendimizde bu özel, hususi aktarma yöntemini, olduğu gibi bir sonraki ehil insanlara, oradan da bugünün Ebu Bekirlerine, Hâcegân Yolu diye tanımladığımız bu velayet yolu, bugüne kadar aktarıldığı gibi kıyamete kadar da aktarılacak ve hep açık kalacaktır. Bu husus da “Ahir zamanda sadece Ebu Bekirin yolu / kapısı açık kalacaktır” (Buhârî, Salât, 80) Hadisi şerifi ile taçlandırılmıştır.

Hazret-i Ebûbekir radıyallahu anh, yüksek sadâkat, teslîmiyet, aşk ve muhabbetiyle Allah Resûlü’nde fânî olmuştu. O’nunla kalbî râbıtayı en üst seviyede yaşamıştı. Son nefesine kadar ilâhî aşk yangını içinde benliğinden geçmiş, yalnızca Allah Resûlü’nün varlığında hayat bulmuştu. Bu itibarla Resûlullah Efendimiz’le her buluşma vaktinde ve sohbetinde apayrı bir heyecan yaşardı. Allah Resûlü’nün huzurlarındayken bile O’na olan muhabbet ve hasreti teskîn olacağı yerde daha da ziyâdeleşirdi. O’nunla âdeta aynîleşmişti. Efendimiz de bu aynîleşme ve muhabbet sebebiyle:

“Ebûbekir bendendir, ben de ondanım. Ebûbekir dünyada ve âhirette kardeşimdir.” Buyurmuşlardır.

Nitekim bir gün Hz. Ebûbekir radıyallahu anh, Kâbe’de insanları Allâh’a ve Resûlü’ne îmân etmeye çağırmıştı. Buna öfkelenen müşrikler, Hz. Ebûbekir’le mü’minlerin üzerine yürüyüp onları şiddetle dövmeye başladılar. Hele fâsık Utbe, Hz. Ebûbekir’in üzerine çıkıp çiğnedi, yüzünü demir tabanlı ayakkabılarıyla tekmeledi. Hz. Ebûbekir’in her tarafı kan revân içinde kaldı. Kabîlesi Teymoğulları, Hz. Ebûbekir’i müşriklerin elinden zorla kurtarıp baygın bir hâlde evine götürdüler. Öleceğinden korkuyorlardı.

Hz. Ebûbekir radıyallahu anh, ancak akşama doğru kendine gelebildi ve ilk olarak binbir zahmetle:

“Resûlullah nasıl, iyi mi?” diye sordu. Annesi Ümmü’l-Hayr sürekli:

“Bir şeyler yiyip-içsen!” diye ısrar ediyor, Hz. Ebûbekir ise sanki onu hiç duymuyormuş gibi:

“Resûlullah ne yapıyor, ne hâldedir?” diye sorup duruyordu. Gece olunca, binbir güçlükle ve gizlice Dâru’l-Erkām’a gidip Resûlullah’ı görünceye kadar hiçbir şey yiyip içmedi. Peygamber Efendimiz’i görünce de hemen dizlerine kapanıp:

“Anam-babam Sana fedâ olsun yâ Resûlâllah! Benim hiçbir sıkıntım yok. O habis fâsık beni biraz hırpaladı, o kadar!” dedi.

(Devam edecek…)

Ebû Bekir ya da tam adıyla Ebû Bekir Abdullah bin Ebî Kuhâfe Osmân bin Âmir el-Kureşî et-Teymî,

Doğum: MS 27 Ekim 573, Mekke, Suudi Arabistan

Ölüm tarihi ve yeri: MS 23 Ağustos 634, Medine, Suudi Arabistan

Çocukları: Aişe, Esma bint Ebu Bekir, Muhammed bin Ebu Bekir

Eşi: Esma bint Umeys (e. ?–MS 634),

Ebeveynleri: Ebû Kuhâfe, Umm al-Khayr

Torunları: Abdullah bin Zübeyr, Urve bin Zübeyr

Defnedildiği yer: Mescid-i Nebevî, Medine, Suudi Arabistan

Peygamber ﷺ  Efendimiz’in en yakın dostu, Cennete ilk girecek kişi, ikinin ikincisi, ilk Halife, Aşere-i Mübeşşerenin yani Cennetle müjdelenen on sahabenin birincisi ve Altın Silsile’nin ilk halkası,  Peygamber ﷺ  Efendimizin  kayınpederi, Hazret-i Âişe’nin babasıdır.

Efendimizin ﷺ vefat ettiği gün halife seçildi. Hilafeti 2 sene 3 ay 10 gün sürdü. 63 yaşında iken hicretin 13 (m. 634) yılında Cemaziyel-ahir ayının yedisinde Pazartesi günü hastalandı, 15 gün hasta olarak yattıktan sonra vefat etti. Cenaze namazını Hazret-i Ömer kıldırdı. Peygamber ﷺ  Efendimizin kabrinin bulunduğu Hücre-i Seadete defnedildi.

Efendimiz ﷺ O’nun hakkında “Göğsümdeki marifetlerin, bilgilerin hepsini, Ebu Bekir’in göğsüne aktardım” [1]; ahir zamanda sadece “Ebu Bekirin (ra) kapısı açık kalacaktır”[2] buyurmuşlardır.

Hazret-i Ebu Bekir’in faziletleri, üstünlükleri çoktur. Bunların her biri, Kur’an-ı kerimin, hadis-i şeriflerin ve Ashab-ı kiram ile diğer din âlimlerinin haber vermesiyle anlaşılmıştır.

İslâm’dan önceki 38 yıllık hayatında dahî içki kullanmamış, putlara tapmamış, dâimâ nezih ve örnek bir şahsiyet sergilemiştir. Allah Resûlü ﷺ, peygamberliğini îlân ettiğinde, hemen îmân etmiştir.

Kur’ânî ifâde ile; “İkinin İkincisi”dir. Canıyla, malıyla ve âilesiyle Peygamber Efendimiz’in etrâfında âdeta pervâne olmuş, ömrünü ve bütün varlığını İslâm’ın muhâfazası ve yayılması için vakfetmiştir.

Hz. Ebûbekir (ra), dîni idrâk etme hususunda son derece ferasetli, sır ve hikmetlere vakıf olmada yüksek anlayış sahibi, nerede, ne zaman ve nasıl konuşacağını gâyet iyi bilen, yumuşak huylu ve çok cömert bir zât idi. Az konuşur kumandan ve vâlilerine az konuşmalarını tavsiye ederdi.

Âyet-i kerîmeleri ve Peygamber ﷺ Efendimiz’in sözlerini en iyi o anlardı. Zira ömrü boyunca Efendimiz’den hiç ayrılmamıştı. Bedenen ayrı kaldığı kısa zamanlarda bile kalben O’nunla beraber olarak dâimî bir râbıta hâlinde bulunurdu.

Hz. Ebûbekir (ra), fıtraten halim-selim olup, engin bir şefkat ve merhamete sahipti. Bununla birlikte vazife ve mes’ûliyet hususunda zerre kadar müsâmaha göstermezdi. Fikirlerindeki isâbeti, muâmelâtındaki doğruluk ve nezâketi, tecrübesinin genişliği, nefsine hâkimiyeti, hayırseverlik ve samimiyetiyle herkes tarafından çok sevilirdi. Sevimli, güler yüzlü, hoş-sohbet, ahlâkı güzel bir Allah ve Peygamber dostu idi. İnsanlar onunla kolayca arkadaşlık eder ve kendisine olan muhabbetleri gittikçe artardı. Gâyet vakur, cömert ve âlicenap bir şahsiyet ve karaktere sahipti.

Hayatında muazzam bir denge vardı. Her zaman büyük bir tevâzû sergiledi, fakat aslâ zillet ve acziyet göstermedi. Dâimâ vakarlı oldu, fakat gurur ve kibre kapılmadı. Son derece affedici, müsâmahakâr, mülâyim ve yumuşak huylu yaşadı, fakat gerektiğinde de sert ve cesur olmasını bildi. Her hâliyle büyük bir örnekti. (devam edecek…)

[1] Aclûnî, Keşfü’l-Hafâ, c. 2, s. 419.

[2] Buhârî, Salât, 80.